PARSABAN

Cultuurhistorische reis Armenië & Georgië,
"Aan de rand van de wereldrijken" 16 dagen

Dagprogramma

Dag 1 Amsterdam - Tbilisi (Georgië)

Dag 2, Tbilisi, stadsexcursie
De stad Tbilisi is reeds gesticht in de 5e eeuw van onze jaartelling door Vakhtang I Gorgasali, wiens indrukwekkende standbeeld vandaag de dag nog over de oude stad waakt. Vandaag maken we een stadswandeling door de sfeervolle oude stad van Tbilisi.
We bezichtigen de Methekhi-kerk en de Abanotubani-badhuizen, waar eeuwenlang dichters, musici en koningen zich te goed hebben gedaan aan de bekende zwavelbaden van Tbilisi. Sommige zijn nog steeds in gebruik. We vervolgen onze wandeling door de stegen van de oude stad en we bezichtigen de Sioni-kathedraal (11e eeuw) en de Anchiskati-kerk (6e eeuw). We eindigen de wandeling met een bezoek aan de Rustavelistraat, het culturele en politieke hart van Georgië. Het hoogtepunt in deze straat is het archeologisch museum van Tbilisi met een kleine maar indrukwekkende collectie.

Dag 3, Tbilisi - Mtskheta (UNESCO) - Gudauri
Vandaag rijden we eerst naar Mtskheta op 20 km afstand van Tbilisi.
Mtskheta was de oude hoofdstad van het Georgische koninkrijk van Iberia. Dit was de historische plaats waar de Georgiërs zich al in de 4e eeuw bekeerden tot het christendom. De stad en zijn architectonische monumenten staan op de Unesco-Werelderfgoedlijst.
We bezoeken hier het mooi gelegen Jvari-klooster (6e eeuw) en de Svetitskoveli-kathedraal (11e eeuw) met zijn verborgen kerken en mooie fresco's. Vervolgens rijden we op de Georgische ‘Military Highway’ naar de Kaukasische bergen om via de Javari-bergpas (2395 m) te arriveren in Kazbegi, een pittoreske nederzetting, omringd door gigantische bergen.
Vanuit deze plaats rijden we per 4X4-terreinwagens naar de Sameba-kerk, idyllisch gesitueerd op een heuvel met een spectaculair uitzicht op de Kazbegi-berg. We overnachten in Gudauri in een klein familiehotel.

Dag 4, Gudauri - Ananuri - Gori - Uplistsikhe (UNESCO) - Kutaisi
Onderweg naar Gori bezoeken we eerst het Ananuri-kasteel en -kerk (16e eeuw).
De kerk heeft prachtige ornamentale motieven en schitterende fresco's. We lunchen in de stad Gori, de geboorteplaats van Josef Stalin. Vervolgens brengen we een bezoek aan de nabij gelegen grottenstad Uplistsikhe, daterend uit de 7e eeuw v.Chr.
Uplistsikhe is een van de oudste nederzettingen van Georgië en vormde het politieke en religieuze centrum van het oude koninkrijk Kartli.
Deze in de rotsen uitgehouwen stad bevat een opmerkelijke mix van architectuurstijlen uit Anatolië en Iran.
We rijden vervolgens door naar Kutaisi om daar te overnachten.

Dag 5, Kutaisi - Borjomi
Excursie naar de bazaar van Kutaisi, de Bagrati-kathedraal en het Gelati-klooster ( UNESCO
)
De stad Kutaisi heeft een levendig centrum met een drukke bazaar die we vandaag als eerste gaan bezoeken.
Vervolgens bezichtigen we de Bagrati-kathedraal, gebouwd door Bagrat III, koning van Georgie in de 11e eeuw.
Daarna brengen we een bezoek aan het Gelati-klooster, een oosters-orthodox klooster gesticht door koning David de Bouwer in 1106.
Hij ligt in het klooster begraven. Het Gelati-klooster was een van de belangrijkste culturele en onderwijskundige centra van het oude Georgië.
In het klooster zijn nog steeds vele mooie muurschilderingen en interessante manuscripten uit de middeleeuwen te zien. Reden waarom het klooster in 1994 samen met de Bagrati-kathedraal door Unesco tot werelderfgoed is verklaard.
We rijden uiteindelijk door naar ons hotel in Borjomi.

Dag 6, Borjomi - Khertvisi- Vardzia - Gyumri
Vroeg in de ochtend rijden we naar de Khertvisi-citadel, die getuige is geweest van vele historische omwentelingen.
De oorspronkelijke citadel zou volgens de legende vernietigd zijn door Alexander de Grote en 1500 jaar later nog een keer door de Mongolen.
In de 19e eeuw diende het als militaire basis van het Russische leger. We rijden langs de rivier Kura Valley naar de indrukwekkende grottenstad Vardzia (12e eeuw) op de linkeroever van de rivier Mtkvari. Dit werd gesticht door Koningin Tamar in 1185.
De stad werd gebouwd om bescherming te bieden tegen de Mongoolse horden. Het bestond uit meer dan zesduizend appartementen in dertien verdiepingen. De stad omvatte een klooster/kerk, een troonzaal en een complex irrigatiesysteem met landbouwgronden.
Na ons bezoek aan Vardzia steken we de Georgisch-Armeense grens over en rijden we door naar Gyumri voor onze eerste overnachting in Armenië.

Dag 7, Gyumri (stadsexcursie halve dag)
Vandaag hebben we een korte stadsexcursie in de oude stad van Gyumri.
Gyumri is een van de oudste nederzettingen van Armenië en is gesticht door de Grieken in 401 v.Chr. De stad die ooit Alexandropol en later Laninakan heette, veranderde in de 19e eeuw in een belangrijke militaire post ter ondersteuning van de Russische positie in Transkaukasië.
In die periode was de stad Alexandropol belangrijker dan de huidige hoofdstad Jerevan. Ondanks de verwoestende aardbeving van 1988 is een groot deel van de oude stad nog intact. Het is een van de weinige plaatsen in Armenië met een authentiek Armeens stedelijke architectuur.
De meeste gebouwen dateren uit de tweede helft van de 19e eeuw. Gyumri is een van de aantrekkelijkste steden van Armenië met levendige straten en markten. De rest van de dag kunt u op uw gemak de stad verder verkennen.

Dag 8, Gyumri – Etchmiadzin (UNESCO) – Zvartnots (UNESCO)– Yerevan
Vandaag onderweg naar Yerevan stoppen we bij de kathedraal van Etchmiadzin, de oudste door een staat gebouwde kerk ter wereld.
De originele gewelfde kerk is gebouwd tussen 301-303 op last van de heilige Gregorius de Verlichter. Koning Tirdates III maakte indertijd Armenië tot de eerste officiële christelijke natie ter wereld. De kathedraal van Etchmiadzin is wegens zijn unieke architectuurstijl en de eigentijdse en wonderschone stijl van fresco's verklaard tot Unesco-werelderfgoed.
Op 4 kilometer afstand van Etchmiadzin ligt Zvartnots. Dit archeologische complex bestaat uit de overblijfselen van de kathedraal, gebouwd tussen 643 en 652. Zijn massieve en unieke constructie wordt gezien als een bouwkundig meesterwerk.
Volgens de legende was de Byzantijnse keizer Constantijn II in 652 zodanig onder de indruk van het bouwwerk dat hij beval tot de bouw van een soortgelijke kerk in Constantinopel. Ten zuidwesten van de kathedraal bevinden zich de overblijfselen van een paleis, waar de oosterse Katholicos woonde en die de kerk leidde in haar verzet tegen Arabische binnendringers, Byzantijnen en andere heidenen.
Het paleis herbergt onder meer de restanten van een Romeins badhuis, een basiliek, een wijnmakerij en opslagplaatsen.
Een korte busrit brengt ons in de loop van de middag naar ons hotel in Yerevan, de hoofdstad van Armenië.

Dag 9, Yerevan, excursie Erebuni burcht en genocidemonument (halve dag)
De stad Yerevan is inmiddels uitgegroeid tot een metropool in de Kaukasus, waar circa de helft de Armeense bevolking woont.
De naam Yerevan is wellicht afgeleid van de Erebuni-citadel uit de tijd van het koninkrijk Urartu, omstreeks 782 v.Chr.
We bezoeken vandaag het Erebuni-complex, een indrukwekkende archeologische site van Armenië. De citadel bestaat uit fortificaties, tempels, de overblijfselen van een ziggoerat en kleurrijke fresco's. We verdiepen ons vandaag in de geschiedenis van het koninkrijk Urartu, hun religieuze culten en architectuurstijl. Daarna gaan we naar het nationale genocidemonument van Armenië. Het monument is in 1967 gebouwd ter herinnering aan de 1,5 miljoen Armeniërs die omkwamen in de nadagen van het Ottomaanse Rijk. In 1995 is bij het monument een zeer indrukwekkend museum geopend. In de middag heeft u vrije tijd. U kunt ervoor kiezen om een bezoek te brengen aan het Instituut Matendaran: een onderzoeksinstelling van oude Armeense en niet-Armeense manuscripten. Het herbergt een van de oudste en rijkste collecties in de wereld.
De collectie bestaat uit ongeveer 17.000 manuscripten handelend over uiteenlopende onderwerpen zoals geschiedenis, geografie, taalkunde, filosofie, rechten, geneeskunde, wiskunde, astronomie, theorie van de kalender, alchemie, chemie en literatuur.
De manuscripten zijn geschreven in vele talen waaronder het Arabisch, Perzisch, Grieks, Latijn, Ethiopisch, Indisch, en Japans. Het historisch museum van Armenië op het Plein van de Republiek is eveneens zeer de moeite waard.

Dag 10, Yerevan - excursie (halve dag) Garni & Geghard (Unesco)
Vandaag rijden we eerst naar het Garni tempelcomplex op 32 km ten zuidwesten van Yerevan.
Garni tempel is een uitzonderlijk voorbeeld van 'heidense' architectuur voor de komst van het christendom.
Het is gebouwd in de eerste eeuw van onze jaartelling door de Armeense koning Tirdades I op kosten van de Romeinse keizer Nero.
De tempel is hoogstwaarschijnlijk gewijd aan de zonnegod Mithra. Na de kerstening van Armenië werd deze plek een koninklijke zomerresidentie. Er zijn nog overblijfselen van een zomerpaleis, een kerk en een badhuis met een bijzondere mozaïekvloer.

Onze volgende stop is bij het Geghard klooster, een unieke architectonische constructie deels in de rotsen uitgegraven.
Het oorspronkelijke klooster is gesticht in de 4e eeuw door Gregorius de Verlichter, maar de huidige vorm is vooral te danken aan de verbouwingen uit 12e en de 13e eeuw. Het klooster met zijn natuurlijke ligging, uitgegraven in de bergen is van een verbluffende schoonheid. De ornamentale versieringen bevatten een unieke mix van Armeens Christelijke en Islamitische stijl, wat van dit complex met recht een werelderfgoed maakt. Daarna keren we terug naar Yerevan waar u nog tijd heeft om op eigen gelegenheid de stad verder te verkennen, een bezoek te brengen aan het prachtig historisch museum van Armenië of om met de Yerevani's te flaneren op het Republiekplein en de gezellige straten rondom het Opera Huis.

Dag 11, Yerevan - Goris (via Khor Virap en Noravank)
Vandaag rijden we af naar Goris.
Onze eerste stop onderweg is Khor Virap, het meest bekende bedevaartsoord van Armenië. Hier in de kerkers, waarop het kerkklooster later gebouwd is, zat Gregorius de Verlichter 13 jaar gevangen. Hij was de stichter en de patroonheilige van de Armeens-apostolische Kerk.
Het kerkklooster van Khor Virap is daarnaast vooral bekend vanwege zijn spectaculaire ligging aan de voet van de Bijbelse Araratberg.
Als laatste stoppen we in Noravank, waar de heilige Astvatsatsin-kerk, een basiliek en de mausoleumkapel van de heilige Gregorianus zich bevinden. Het complex is, behalve vanwege zijn prachtige ligging in de bergen, vooral bekend om bas-reliëfsculpturen van de 14e-eeuwse meesterarchitect Momik.  Aan het begin van de avond komen we aan in ons hotel in Goris.

Dag 12, Goris - Vayk (via Khndzoresk & Tatev klooster Unesco)
Vandaag rijden we verder zuidwaarts en stoppen we bij het dorp Khnzoresk.
Dit gebied is vooral bekend om zijn canyon en pittoreske rotsformaties. Hier maken we een wandeling van circa 1 uur door dit mooie natuurgebied. Vanuit deze plaats gaan we op weg naar het onherbergzaam maar prachtig gelegen Tatev-klooster.
Het Tatev-klooster was het rijkste middeleeuwse klooster van Armenië. De ontwikkeling van het Tatev-klooster begon al in de 9e eeuw en het werd de zetel van de bisschop van Syunik. Behalve een belangrijk religieus centrum was het klooster ook een ondoordringbaar strategisch fort en een belangrijk wetenschappelijk centrum in de 14e en 15e eeuw. Het wordt geroemd als een architectonisch meesterwerk gelegen op de rand van het niets. Aan het eind van de middag komen we aan in ons hotel in Vayk.

Dag 13, Vayk - Dilijan (Selim-karavanserai, Sevanavank, Goshavan-klooster)
Vandaag rijden we via de Selim-bergpas, ooit een belangrijke handelsroute, naar Dilijan. Grote karavanen met kamelen gingen ons in de oudheid voor. We bezoeken hier een mooie karavanserai uit 1332. Onze volgende stop is Sevavank, een kloostercomplex op een schiereiland aan de noordwestelijke kust van het meer Sevan.
Het klooster is gebouwd in 874 door prinses Mariam, dochter van koning Ashot I. Het silhouet van de kerk tegen de achtergrond van het turquoise meer en de blauwe hemel is indrukwekkend. Onze laatste stop voor Dilijan is het Goshavank-klooster.
De kerken zijn gedecoreerd volgens de architectuurstijlen van het gebied in die tijd. Vooral de ornamentale decoratie van voorportalen en ramen springen in het oog.

Dag 14, Dilijan - Tbilisi (Georgië), via Haghpat klooster (Unesco)
Na het ontbijt hebben we een korte wandelexcursie in het oude deel van de stad, waar de meeste gebouwen dateren uit 19eeeuw.
(Deze excursie doen we alleen indien we overnachten in een hotel buiten het centrum.)
Onderweg naar Tbilisi bezoeken we eerst het Haghpat-klooster, een religieus complex gebouwd in de 10e eeuw.
Het is gebouwd op last van koning Ashot Bagratuni, en is een prachtig voorbeeld van de hoogstaande middeleeuwse Armeense architectuur. Talloze waardevolle miniaturen en manuscripten zijn ontwikkeld in het scriptorium van het klooster, waarvan een deel in het onderzoekscentrum van Matenadaran in Yerevan te zien is. In de loop van de middag arriveren we in Tbilisi (Georgië) zodat u nog tijd heeft om deze gezellige en mooie stad verder te ontdekken of om op een van de vele terrasjes bij te komen van alle ervaringen.

Dag 15, Tbilisi, excursie David Gareja
Vandaag hebben we een dagexcursie naar het grottenklooster van David Gareja (6e eeuw). Het in rots uitgehouwen Georgisch-orthodoxe klooster bevindt zich op de hellingen van de berg Gareja, 60-70 km ten zuidoosten van de hoofdstad Tbilisi.
Het complex omvat honderden cellen, kerken, kapellen, refters en woonverblijven in de uitgeholde rotswand.
We bezoeken eerst het Lavra-klooster om daarna via een steile wandeling van circa 45 minuten bij het Udabano-klooster aan te komen. (Goede lichamelijke conditie vereist!)
Van daaruit heeft u een schitterend uitzicht over Azerbaijan en kunt u de vele grotten met opmerkelijk goed bewaard gebleven fresco's onderzoeken. Eind van de middag zijn we terug in Tbilisi.

Dag 16, Tbilisi - Amsterdam